Szara pleśń winogron czym pryskać żeby ochronić owoce?

Szara pleśń winogron stanowi poważne zagrożenie dla plonów, powodując zgniliznę jagód oraz pojawianie się szarego nalotu na owocach. Skuteczna ochrona wymaga wdrożenia kompleksowych działań: zabiegów agrotechnicznych, dobrze dobranych oprysków chemicznych oraz metod naturalnych. W kolejnych sekcjach znajdziesz szczegółowe i potwierdzone źródłowo odpowiedzi na pytanie: czym pryskać winogrona, aby ochronić owoce przed szarą pleśnią?

Charakterystyka szarej pleśni winogron

Szara pleśń winorośli – wywoływana przez grzyb Botrytis cinerea – atakuje przede wszystkim owoce, ale również liście i kwiaty, prowadząc do ich gnicia oraz pokrywając je charakterystycznym, szarym nalotem [1][3]. Ryzyko pojawienia się tej choroby wzrasta w środowisku o wysokiej wilgotności, przy zbyt gęstych nasadzeniach oraz w sytuacji nadmiernego nawożenia azotem lub uszkodzenia mechanicznego owoców [1][2][3][6]. Proces infekcji rozpoczyna się gdy zarodniki grzyba trafiają na wilgotne, słabo przewietrzane lub uszkodzone fragmenty rośliny [2][3].

Kluczowe metody ochrony przed szarą pleśnią

Najskuteczniejsza ochrona winogron przed szarą pleśnią opiera się na kilku filarach [1][2][3][5][6]:

• Przycinanie i przewietrzanie krzewów – regularne usuwanie porażonych części oraz cięcie pędów poprawiają przewiewność i ograniczają rozwój choroby [1][3].
• Zbilansowane nawożenie – unikanie nadmiaru azotu znacząco zmniejsza podatność owoców na infekcję i bujność krzewów [1][3][6].
• Stosowanie wapnia – wzmacnia on ściany komórkowe, czyniąc owoce mniej wrażliwymi na infekcję grzyba [2].
• Systematyczne usuwanie chorych części – zmniejsza źródło infekcji na plantacji i blokuje dalsze rozprzestrzenianie się choroby [1][3].

Chemiczne środki ochrony – czym pryskać winogrona?

Fungicydy są podstawowymi środkami w walce z szarą pleśnią winorośli. Skuteczne substancje aktywne obejmują zarówno fungicydy kontaktowe jak i systemiczne – te pierwsze działają na powierzchni, drugie wewnątrz tkanek rośliny [3][9]. W Polsce zarejestrowanymi preparatami są m.in. Rovral Aquaflo 500 SC oraz Switch 62,5 WG [8].

Opryski chemiczne rekomenduje się wykonywać:

• Profilaktycznie już od początku kwitnienia winorośli [3].
• W ciągu sezonu wykonuje się około 4 zabiegów różnymi środkami, by ograniczyć uodparnianie się grzyba [3].
• Ostatni zabieg należy przeprowadzić co najmniej 3 tygodnie przed planowanym zbiorem, zgodnie z okresem karencji wymaganym dla stosowanego fungicydu [3].

Stosowanie chemicznych oprysków powinno się odbywać wyłącznie według zaleceń producenta i przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa [3].

Naturalne opryski przeciwko szarej pleśni winogron

Alternatywą i uzupełnieniem dla chemicznych środków są naturalne preparaty, które działają profilaktycznie oraz ograniczają rozwój grzyba na powierzchni owoców i liści [5][6]. Do najskuteczniejszych należą:

• Oprysk drożdżowy – przygotowuje się go z 100 g drożdży rozpuszczonych w 500 ml tłustego mleka i za pomocą wody rozcieńcza do odpowiedniego stężenia. Stosuje się raz w tygodniu, pokrywając dokładnie rośliny [5].
• Wywar z cebuli – przygotowuje się z 300 g łusek cebuli gotowanych przez 30 minut w wodzie. Ostudzoną cieczą opryskuje się rośliny, szczególnie te porażone przez pleśń [5].
• Napar ze skrzypu polnego i czosnku – również wykazuje właściwości ograniczające rozwój patogenu i wzmacnia naturalną barierę ochronną winorośli [5][6].

Naturalne środki zaleca się stosować regularnie w celach profilaktycznych i jako wsparcie ochrony chemicznej, szczególnie na małych plantacjach oraz w uprawach ekologicznych.

Zależności środowiskowe – jak ograniczyć ryzyko szarej pleśni?

Rozwojowi szarej pleśni winogron sprzyja przede wszystkim wilgotne środowisko, zbyt gęste nasadzenia oraz brak cyrkulacji powietrza w uprawie [1][2][3][6]. Regularne przycinanie, przemyślane rozmieszczenie krzewów oraz unikanie przeazotowania są kluczowe, by ograniczyć warunki korzystne dla rozwoju choroby. Duże znaczenie ma szybkie usuwanie mechanicznie uszkodzonych owoców i porażonych pędów [1][3]. Odpowiednie nawożenie oraz stosowanie wapnia wspomaga odporność winorośli, zmniejszając ryzyko infekcji [2].

Podsumowanie – skuteczna ochrona owoców winogron

Ochrona winogron przed szarą pleśnią powinna być wielotorowa i obejmować metody agrotechniczne (przycinanie, przewietrzanie, usuwanie porażonych części), chemiczne (systematyczne opryski fungicydami z zachowaniem karencji) oraz regularne stosowanie naturalnych oprysków (drożdże, cebula, skrzyp polny, czosnek) [1][2][3][5][6]. Wdrażając te rozwiązania, ukierunkowane na najczęstsze przyczyny rozwoju choroby, skutecznie ochronisz owoce winorośli przed szarą pleśnią i utrzymasz wysoką jakość plonów.

Źródła:

• [1] https://www.castorama.pl/szara-plesn-winorosli-objawy-zapobieganie-zwalczanie-ins-1088653.html
• [2] https://www.kopecek.pl/doradca-hodowcy/szara-plesn-jak-jej-zapobiegac/
• [3] https://agrecol.pl/dra_problem/szara-plesn-na-winorosli/
• [5] https://deccoria.pl/artykuly/porady-ogrodnicze/czym-pryskac-winogrona-naturalna-ochrona-przed-szkodnikami-i-chorobami-34-19100
• [6] https://plantis.app/wpis/szara-plesn-jak-postepowac-z-ta-choroba
• [8] https://www.inhort.pl/files/program_wieloletni/wykaz_publikacji/obszar1/1.10_2013_5_Metodyka.pdf
• [9] https://strefaroslin.pl/choroby-roslin/szara-plesn-winogron-jak-chronic-winorosl-i-zapewnic-zdrowe-plony/