Kiedy można wycinać drzewa w lesie zgodnie z przepisami?

Kiedy można wycinać drzewa w lesie zgodnie z przepisami? To pytanie kluczowe dla właścicieli gruntów leśnych oraz osób zarządzających terenami zielonymi. Regulacje dotyczące wycinki drzew w 2025 roku w Polsce opierają się na ustawie o ochronie przyrody oraz nowelizacjach z lat 2024–2025. Aktualne przepisy precyzują szczegółowo, w jakich sytuacjach wycinka drzew jest dozwolona, jakie obowiązują limity i terminy, a także na czym polegają uproszczenia w procedurach administracyjnych [2][3][6].

Kryteria legalnej wycinki drzew – kluczowe zasady

Najważniejszymi przesłankami legalnej wycinki drzew są: miejsce drzewa (np. własna posesja, teren chroniony), obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm nad ziemią oraz gatunek drzewa [4]. To właśnie te elementy przesądzają o konieczności zgłaszania wycinki lub uzyskania zezwolenia przez właściciela nieruchomości. Podstawowym wymogiem jest pomiar obwodu – ustala się go zawsze na wysokości 5 cm od poziomu gruntu, co jest decydującym parametrem przy wyborze trybu administracyjnego [2].

Limity obwodu pnia bez konieczności ubiegania się o zezwolenie różnicują się w zależności od gatunku drzewa: topola, wierzba, klon jesionolistny i srebrzysty – do 80 cm; kasztanowiec zwyczajny, robinia akacjowa, platan klonolistny – do 65 cm; pozostałe gatunki – do 50 cm [2]. Drzewa, których obwód na tej wysokości nie przekracza wymienionych wartości, na własnej posesji można usuwać bez formalności lub po prostym zgłoszeniu, o ile nie naruszają przepisów dotyczących ochrony przyrody [2][4].

Obszary chronione i ochrona gatunkowa

Specjalne reguły obowiązują na terenach objętych ochroną (parki narodowe, rezerwaty, obszary Natura 2000), gdzie konieczne są dodatkowe uzgodnienia i niejednokrotnie obowiązuje całkowity zakaz wycinki [4]. W takich miejscach wymagane są osobne procedury, niezależnie od gatunku i obwodu drzewa [4]. W praktyce prace prowadzone na działkach prywatnych, ale znajdujących się w obrębie obszarów chronionych, również podlegają restrykcyjnym wymogom związanym z ochroną gatunków i siedlisk [6].

Ochrona przyrody obejmuje nie tylko same drzewa, ale także zamieszkujące je zwierzęta, w szczególności ptaki. Zakłócenie okresu lęgowego może skutkować nałożeniem sankcji. Każda wycinka w takim przypadku jest oceniana indywidualnie, a decyzja urzędowa zależy od obecności chronionych gatunków oraz lokalnych planów zagospodarowania przestrzennego [4][6].

Okres lęgowy ptaków – ograniczenia i zalecane terminy

Ograniczeniem o fundamentalnym znaczeniu dla wszystkich prac w lesie i na posesjach prywatnych jest tzw. okres lęgowy ptaków. Obowiązuje on zwyczajowo od 1 marca do 15 października [6]. W tym czasie prowadzenie masowej wycinki lub prac ingerujących w siedliska ptaków jest generalnie niedozwolone [6]. Przepisy zalecają więc, aby prace związane z usuwaniem drzew planować w okresie od 16 października do końca lutego, co minimalizuje ryzyko naruszenia ochrony gatunkowej [6].

Procedury administracyjne – zgłoszenie i zezwolenie

Wycinka drzewa na własnej posesji, jeśli spełnia kryteria gatunku i obwodu pnia, odbywa się na podstawie zgłoszenia, znacznie upraszczając proces usuwania drzew [2][3]. W przypadku przekroczenia limitów lub potrzeby pracy na terenie chronionym wymagane jest administracyjne zezwolenie, które wydaje właściwy organ gminy [2][4].

Uproszczenia legislacyjne wdrażane w 2025 roku skracają termin na rozpatrzenie wniosku do maksymalnie 60 dni. Nieodebranie decyzji przez właściciela lub brak reakcji organu w tym czasie oznacza tzw. milczącą zgodę, co dodatkowo przyspiesza procedurę [3][7].

W ramach postępowania urząd może zlecić oględziny drzewa – najczęściej celem weryfikacji obwodu pnia, identyfikacji gatunku, dokumentacji fotograficznej i sprawdzenia występowania ewentualnych gniazd czy siedlisk zwierząt [2][3]. Wszelkie niejasności co do przynależności drzewa do danego gatunku bądź kwalifikacji do stosownej ścieżki administracyjnej należy rozstrzygnąć przed przystąpieniem do wycinki [2][4][6].

Dokumentacja i formalności – co przygotować?

Każdorazowo do zgłoszenia lub wniosku o zezwolenie wymagane są: pomiar obwodu pnia na wysokości 5 cm, dokładne określenie gatunku drzewa, dokumentacja fotograficzna oraz oświadczenie o prawie własności lub zgoda właściciela gruntu [2][3]. Przy drzewach wielopniowych analizuje się każdy pień osobno, by ustalić czy któryś z nich nie przekracza ustawowego limitu [2][5].

Dodatkowe elementy, które mogą mieć wpływ na rozpoznanie sprawy, to: rozpoznanie obecności gatunków chronionych na drzewie, położenie nieruchomości względem obszarów chronionych, a także zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [4][6].

Równowaga między uproszczeniem procedur a ochroną przyrody

Nowelizacje z 2024–2025 roku stawiają na jasność i przewidywalność przepisów, wdrażając szczegółowe limity obwodu pnia oraz precyzję kryteriów gatunkowych [2][4]. Równocześnie zmiany mają zachować dotychczasowe okresy ochronne i rygorystyczne wymogi dla obszarów chronionych [3][6]. W praktyce właściciele prywatnych gruntów korzystają na uproszczonych procedurach, jednak muszą planować wycinkę tak, by nie naruszać terminów okresu lęgowego ptaków i reszty przepisów o ochronie środowiska [3][6].

Podsumowanie: kiedy wycinka drzew w lesie jest legalna w świetle przepisów 2025?

Legalna wycinka drzew w lesie lub na posesji prywatnej w 2025 roku wymaga spełnienia kilku kluczowych warunków: właściwego pomiaru obwodu pnia na wysokości 5 cm, identyfikacji gatunku drzewa, zachowania okresu poza lęgowym ptaków (16 października–koniec lutego) oraz zgłoszenia lub uzyskania zezwolenia każdorazowo, gdy jest to wymagane przepisami [2][3][4][6]. Na terenach chronionych niezbędne są dodatkowe uzgodnienia, a wszelkie decyzje podejmowane są z uwzględnieniem ochrony gatunkowej i środowiskowej. Uproszczenia procedur administracyjnych w 2025 roku ułatwiają właścicielom posesji legalne usuwanie drzew, ale nie znoszą obowiązku starannego stosowania się do wymogów ochrony przyrody.

Źródła:

• [1] https://www.wycinka-drzewpl.pl/wycinka-drzew-2025/
• [2] https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/10497674,jakie-drzewa-mozna-wyciac-bez-pozwolenia-w-2025-roku-wazna-zmiana-od.html
• [3] https://agroprofil.pl/wiadomosci/wycinka-drzew-pozwolenie-2025-rzad-uproscil-procedury-koniec-z-dlugim-oczekiwaniem/
• [4] https://domki-modulowe.eu/jakie-drzewa-mozna-wyciac-bez-pozwolenia-w-2025-roku/
• [5] https://www.krysiak.pl/blog/wycinka-drzew/
• [6] https://forsal.pl/gospodarka/prawo/artykuly/9745627,wycinka-drzew-2025-przepisy-jakie-drzewa-mozna-wyciac-bez-zezwolenia-na-wlasnej-dzialce-gov-nowe-przepisy-2025.html
• [7] https://www.money.pl/gospodarka/wycinka-drzew-na-posesji-poslowie-chca-usprawnic-proces-7228887958875072a.html